Rowerrr: Garnizon Bydgoszcz.html

Budynek Dowództwa Garnizonu Bydgoszcz

Kościół Garnizonowy

Garnizon Bydgoszcz - jeden z garnizonów wojskowych w Polsce.

Spis treści

1 1772-1920 (czasy pruskie)
2 1920-1939
- 2.1 Komendanci placu
3 po 1945
4 Dowódcy garnizonu
5 Linki zewnętrzne
6 Zobacz też

edytuj 1772-1920 (czasy pruskie)

W okresie poprzedzającym wybuch pierwszej wojny światowej Bydgoszcz znajdowała na terenie II Korpusu Armii (Pomorze) z siedzibą w Szczecinie. W mieście miało swoją siedzibę dowództwo 4 Dywizji Piechoty (Königlich Preußische 4. Infanterie-Division) oraz trzy wchodzące w jej skład brygady:

7 Brygada Piechoty
4 Brygada Kawalerii
4 Brygada Artylerii Polowej

Ostatnim dowódcą czasu pokoju był gen. por. Günther von Pannewitz.

W mieście miał swoją siedzibę także Inspektorat Wojsk Obrony Terytorialnej (Landwehr-Inspektion Bromberg), któremu podlegało sześć powiatów (Bydgoszcz, Wałcz, Gniezno, Inowrocław, Szczecinek, Piła).

Jednostki stacjonujące w Bydgoszczy:

wchodzące w skład 4 Dywizji Piechoty:
- 14 Pułk Piechoty im. Hrabiego Schwerin (3. Pomorski) (Infanterie-Regiment Graf Schwerin (3. Pommersches) Nr 14) – sformowany 1 lipca 1813; w Bydgoszczy od 1886
- 3 Pułk Grenadierów (Nowomarchijski) (Grenadier-zu-Pferd-Regiment Freiherr von Derfflinger (Neumärkisches) Nr 3) – sformowany 29 grudnia 1704; w Bydgoszczy od 1888
- 17 Pułk Artylerii Polowej (2. Pomorski) (2. Pommersches Feld-Artillerie-Regiment Nr 17) – sformowany 24 października 1872
- 53 Pułk Artylerii Polowej (Tylnopomorski) (Hinterpommersches Feld-Artillerie-Regiment Nr 53) – sformowany 25 marca 1899
oddziały korpuśne:
- 15 Pułk Artylerii Pieszej (2. Pomorski) (2. Pommersches Fußartillerie-Regiment Nr 15) – sformowany 11 sierpnia 1893
- 13 Pułk Lotniczy
przebywające czasowo w bydgoskim garnizonie:
- 148 Pułk Piechoty (5. Zachodniopruski) (5. Westpreußisches Infanterie-Regiment Nr 148) – z Elbląga i Braniewa podległy XX Korpusowi Armii w Olsztynie

edytuj 1920-1939

Tablica upamiętniająca siedzibę Komendy Garnizonu

Koszary Żandarmerii przu ul. Zygmunta Augusta

Podczas powstanie wielkopolskiego Bydgoszcz nie została zajęta przez powstańców, którzy zbliżywszy się do miasta 20 stycznia 1919 r., po walkach z oddziałami Grenschutzu w rejonie Brzozy Bydgoskiej i Chmielnik wycofali się za Kanał Notecki.

20 stycznia 1920 realizując zadania rewindykacji terytorium, do miasta wkroczyło Wojsko Polskie z naczelnym wodzem powstania wielkopolskiego gen. Józefem Dowbor-Muśnickim. Do miasta pierwszy wkroczył oddział saperów (dowódca – ppłk Witold Butler) oraz 2 Pułk Ułanów Wielkopolskich i 6 Pułk Strzelców Wielkopolskich (dowódca – mjr Bernard Śliwiński). Uroczyste powitanie odbyło się na Starym Rynku i przerodziło się w patriotyczną manifestację.

W okresie międzywojennym w Bydgoszczy stacjonowały:

Swoje siedziby miały:

edytuj Komendanci placu

por. Franciszek Świtalski - 1924
mjr Andrzej Biskup - 1932
mjr Sławiński - 1939
mjr rez. Wojciech Albrycht - od 31 sierpnia 1939

edytuj po 1945

edytuj Rozwiązane

14 Dywizja Piechoty
- 45 Pułk Piechoty
- 47 Pułk Piechoty
- 36 Pułk Artylerii Lekkiej
1 Korpus Zmechanizowany
4 Pułk Łączności
4 Pułk Zabezpieczenia
4 Bydgoski Pułk Dowodzenia

edytuj Przedyslokowane

1 Centrum Koordynacji Operacji Powietrznych (przeniesione do Gdyni)

edytuj Istniejące do dzisiaj

edytuj Dowódcy garnizonu

Stały garnizon władze pruskie osadziły w Bydgoszczy w listopadzie 1772 r. Pierwszym oddziałem był szwadron 7 regimentu huzarów (dowódca – rtm. von Tyba). Komendantem garnizonu został dowódca regimentu:

1773-1774 – gen. lejt. Paweł Józef Małachowski
1774-1775 – gen. mjr Adolf-Detlev von Usedom
w 1792 - gen. mjr Friedrich-Ludwig von der Trenck
w 1796 - gen. lejt. Georg-Ludwig-Egidius von Kohler
????-1806 – gen. mjr von Mannstein

Od listopada 1806 r. Bydgoszcz znalazła się w granicach Księstwa Warszawskiego. Dowódcą garnizonu był zwyczajowo dowódca oddziału przebywającego w mieście:

listopad 1806 – gen. Amilkar Kosiński
grudzień 1806 – gen. J. Komierowski
styczeń 1807 – gen. Jan Henryk Dąbrowski
luty-marzec 1807 – gen. Wincenty Axamitowski

20 stycznia 1920 r. do Bydgoszczy wkroczyły oddziały Wojsk Wielkopolskich. Pierwszym komendantem miasta został ppłk Witold Butler. Funkcję tę pełnił jeden dzień do czasu przybycia sztabu 15 Dywizji Piechoty.

styczeń 1920 – kwiecień 1920 – płk Albin Jasiński
kwiecień 1920 – listopad 1920 – mjr K. Kaczorowski
listopad 1920 – sierpień 1922 – gen. Henryk Zemanek inne źródła podają: gen. Mieczysław Poniatowski
1922-1924 – gen. Władysław Jung
1924-1934 – gen. Wiktor Thommée
1934-1937 – gen. Jan Chmurowicz
1937-1939 – gen. Stanisław Grzmot-Skotnicki